10.12.05

Comparation de traditiones bulgare e hungare de origine prechristian

Pro plenmente comprender iste mi articulo on debe antea leger le documento sub le ligamine a basso.

Stefka Yoncheva in su presentation in Asa, Svedia, al occasion del conferentia international de interlingua (que se lege hic) diceva:

>> Como on pote facilemente notar, iste ritos ancian porta le detalios de un passato pagan. Le christianisation de Europa ha rarmente succedite a reimplaciar o a demolir tal ritos, e isto es ancora plus pronunciate sur le Balkanes, ubi le christianismo orthodoxe es imponite relativemente tarde foras le imperio byzantin. Tal ritos existe mesmo hodie in tote le peninsula, plus o minus celate e ligate al sanctos, ma lor ver natura pagan es evidente. Nos crede que iste traditiones es un parte multo importante de nostre identitate tanto national quanto individual, e il es un ver placer condivider los con vos.<<

Illa ha ration; pro le christianismo era/es multo difficile "vincer" iste traditiones pagan in Europa; non solmente sur le Balkanes, ma in tote le Europa. Mesmo le ecclesia roman catholic ipse ha incorporate multe elementos, tractos pagan (inclusive le festa del dominica in vice del festa del sabbato de origine purmente biblic in le tempores ancian-christian e inclusive le festa del natal le 25 de decembre, le tempore del solstitio hibernal) pro poter superviver e pro poter esser regente mentalmente e politicamente in Europa. Ma post le incorporation de iste elementos illos deveniva dogmatic e le ecclesia non plus voleva/poteva incorporar, mesmo permitter plus de traditiones pagan (vide le persecutiones de magas in le medievo). In Hungaria le situation era, que le ecclesia (roman catholic) a vices persequeva, a vices permitteva iste modeste actiones folkloric de origine pagan foris del muros del templo, o faceva assi, quasi illo non serea consciente super illos; ma nullemente los incorporava (in le rituales intra le muros del templo). Le hungaros ha p. ex. tal "superstitiones" (assi in le conception official del ecclesia), que al pentecoste in le levante sol on vide le matre del Deo, Maria (illa es nominate "Babba Maria", in connection con le parola ancian summerian "babba" o "Boldogasszony" i.e. "Femina Felice", secundo un summerologo hungare in connection con le expression summerian "bou-dug ashan") e in le semines (granas) del nove frumento on vide le imagine del Sol, i.e. le facie de Christo. Mesmo reformatos hungare (= credentes del ecclesia reformate) crede iste recente, "inofficialmente". Quando le ecclesia persequeva tal credentias pagan, alora le versos folkloric hungare de infantes (textos de joco recitate rhythmicamente) conservava iste credentias, traditiones, rituales pagan.

Le differentia inter le ecclesias roman e grec (e orthodoxe, "pravoslave") es secundo me, que le ecclesia(s) grec (e/o orthodoxe) mesmo assisteva in iste actiones de origine pagan (foris del muros ecclesial, ma forsan anque intra le muros) e isto ben monstra se in le discussion de Stefka super le nestinarios; le nestinarios recipeva le objectos cultic del ecclesia, etc. E io ha audite, que in Romania le pastores orthodoxe cura gentes per medios, per methodos non del medicina moderne, ma con illos del medicina ancian, "natural".

Stefka ha dicite (e scribite), que le femina nestinario cade in trance durante le ritual e illa face movimentos intertanto, como le shamanes lo face. Forsan uno interessa, esque anque le hungaros habeva shamanes in le ancian tempores. Expertos dice: non jammais; le hungaros habeva "táltos"-es (taltos, pron.: taaltosh), qui de facto era pastores, magos e non shamanes. Le plus significante differentia inter un táltos hungare e un shaman es, que dum le shamanes face grande movimentos durante le ritual, le táltos non se move durante le ceremonias (dunque le movimento non es parte de effectualisar le action, non es parte del effecto religional desirate), como le pastores christian non dansa durante le rituales christian.

Del resto sonar cornamusa in contexto, scopo religiose era un cosa usual anque inter le hungaros, anque in le templos durante alicun dies festive (quando on ja habeva organo in le templo; ante le organo le cornamusa era le instrumento del templo in le medievo); mesmo on dansava in le templo al musica del cornamusa alora; ma non solmente in le templo on dansava, ma anque al ceremonias funeral in le cemeterios (lo que faceva solmente le tsiganos e le rumanos recentemente, non plus le hungaros)! Mesmo in mi contato (Zala) in le ancian tempores le "festa" funeral (ante le interramento) al casa del morite occurreva assi, que le morite era erigite, o sedite in le angulo del camera, durante que le co-familianos e le invitatos mangiava, cantava, mesmo dansava. Alora repasto era dividite anque pro le morite (illo era ponite ante le morite). Anque iste traditiones monstra fortemente lor radices pagan.

Si alicuno ha qualcosa a reager a iste mi littera (justificar o negar, o supplementar iste cosas, p.ex. viste le parallelas a su proprie nation, si illos existe), illo serea benvenite per me.

1 comment:

Morten Svendsen said...

In le ancian religion nordic, le deo principal, Óðinn, ha tractos generalmente associate con shamanismo, ma le religion mesme non era shamanistic. Le area del religion era al limites del si nominate zona del shamanos (de Scandinavia del Nord, trans Russia e Sibiria, al culturas traditional de America). Le religion traditional del sámis (lappones) in le nord de Scandinavia es shamanistic.

In Norvegia le dansa sempre ha essite un parte del cultura popular, ma secundo mi sapientia illo non era parte del religion mesme. Durante le seculos, movimentos christian ha prohibite le dansa, in alicun regiones usque a nostre dies.