Corvos va mundar nostre stratas?

Le startup svedese nominate “Corvid Cleaning”, cuje fundator es Christian Günther-Hanssen utilisa le intelligentia e le capacitate de apprender del corvidos pro meliorar le munditia public. Le base del methodo es le “conditionamento operante”: le aves apprende que si illos pone un puncto de cigarretta jectate via o parve immunditias in un machina automatic special, illos recipe in cambio immediatemente un “recompensa” (pro exemplo un nuce. Le machina es equipate con un sensor que recognosce le residuos introducite e distribue le mangiar automaticamente.) Le corvidos es capace de recognoscer le relationes de causa e effecto e le patronos pro obtener le recompensa.

 

Le initiativa non es actualmente un systema introducite a nivello national, ma un ”projecto pilota” que era presentate como forma experimental in le urbe svedese Södertälje. Le objectivo primari del projecto es le demonstration e le testage del technologia in un ambiente urban.

Esque tu controla plure vices si tu claudeva vermente le porta?

Quando alcuno ha ja partite de casa, e postea subitemente retorna pro vider si ille ha vermente claudite le porta, multe personas pensa immediatemente que se tracta de un persona excessivemente anxie o distracte. Totevia, le psychologia approcha iste phenomeno de un maniera multo plus nuanciate. Post le verification repetite, de facto, se trova modos de functionamento human multo fundamental – e solmente in certe casos illo pote indicar un ver problema psychic.

 

Le functionamento del cerebro que cerca securitate

Un del cargas le plus importante del cerebro human es recognoscer e evitar le periculos. Iste mechanismo functiona in nos: le cerebro verifica continuemente si toto es secur in nostre ambiente.

Si, per exemplo, on sorti trans le porta, le cerebro face rapidemente un "inventario": si on ha extinguite le estufa, si on ha claudite le aqua, si on ha serrate le porta. Un breve verification in tal momentos es un reaction completemente natural. Tal comportamento es simplemente un modo de reducer le incertitude.

Secundo le psychologos, iste typo de verification es de facto le systema de securitate del cerebro, lo que adjuta prevenir le problemas.

 

Quando le verification deveni un ritual reassecurante

Totevia, il occurre que le tranquillitate non dura multo. Le persona ha ja partite, ma le pensamento surge de novo: "Esque io ha claudite le porta con securitate?" In tal caso, ille retorna, verifica, e le anxietate diminue immediatemente.

Iste phenomeno es cognoscite in psychologia como “reinfortiamento negative”. Post le verification, le tension dispare, dunque le cerebro "apprende" que iste comportamento es un modo efficace de reducer le anxietate. Assi, le proxime vice, illo selige de novo le mesme solution.

Si isto occurre solmente occasionalmente, il non ha motivo de preoccupation. Illo occurre a multe personas, specialmente in periodos de stress o fatiga.

 

Le contexto del verification compulsive

Le situation deveni plus complexe quando le verification deveni repetitive, de un character quasi ritual. Il occurre que alcuno non examina le porta un o duo vices, ma cinque o dece vices. Le psychologia nomina isto comportamento de verification compulsive.

In tal caso, frequentemente appare le si-nominate pensamentos obsessive. Istos es pensamentos o timores recurrente – per exemplo, le timor que un furto occurre – que provoca anxietate. Le verification deveni alora un acto compulsive: un comportamento que temporarimente diminue le tension interne.

Iste patrono es un del symptomas le plus cognoscite del si-nominate disordine obsessive-compulsive (OCD). Ma il es importante accentuar: le verification occasional in se mesme non significa que alcuno vive con tal disordine.

 

Le rolo del senso de responsabilitate excessive

Secundo le recercas, post le verification compulsive frequentemente se trova un patrono de pensamento specific. Le persona concernite senti sovente un responsabilitate excessive pro le periculos possibile. Ille pensa que si ille non verifica le situation con bastante precision, alcun grave consequentia poterea occurrer – e pro isto ille serea responsabile.

Iste modo de pensar intensifica le incertitude fortemente. Le verification assi non deveni un simple habitude, ma un typo de un ritual de securitate.

 

Quando tote isto pote esser ancora considerate normal?

Secundo le psychologos, il vale le pena distinguer inter le prudentia quotidian e le comportamento compulsive. Le majoritate del personas reguarda a vices le porta, o controla le cocina ante de partir. Isto es completemente natural.

Le expertos parla generalmente de un problema si le verification:

- se repete multo frequentemente,

- prende un tempore significante,

- causa forte anxietate,

- o impedi le vita quotidian.

In tal caso, il vale le pena consultar un specialista, proque le tractamento psychologic adequate – per exemplo, le therapia cognitive-comportamental – pote adjutar multo.

 

Le rolo del cerebro in le fundo

Le recercas del neuroscientia indica que in le developpamento de comportamentos compulsive, le functionamento de certe retes cerebral pote anque jocar un rolo. Specialmente le activitate del areas responsabile pro le prisa de decisiones e le detection de errores – pro exemplo, le cortice prefrontal – pote esser differente in le personas concernite.

In plus, le functionamento del neurotransmissor nominate serotonina pote anque esser ligate al symptomas compulsive, dunque in certe casos un tractamento medicamentose pote anque esser considerate.

 

Proque precisemente le porta es le objecto de verification le plus commun?

Curiosemente, in differente culturas del mundo, le mesme cosas appare le plus frequentemente in le comportamento del verification: le porta, le serratura, le cocina o le valvula de gas. Tote istos es ligate a situationes que pote representar un periculo real si nos non los gere correctemente.

Le cerebro es dunque particularmente sensibile a iste riscos, e activa plus facilemente le "verification de securitate".

 

Summario

Si vos retorna a vices pro verificar si vos ha claudite le porta, isto es un comportamento completemente natural. Le cerebro simplemente essaya reducer le incertitude e assecurar le securitate.

Si totevia le verification deveni repetitive, de character compulsive, e causa un anxietate significante, alora un processo psychologic plus profunde – pro exemplo, le maladia obsessive-compulsive – poterea esser in le fundo. In tal caso un specialista pote adjutar restablir le equilibrio interne.

Autor: “PTA”, i. e. “Palmi Renáta”. Fonte: Egészségkalauz.hu

Le miraculo del lingua hungare

 

kirúg = ille dimitte

kirúgja = ille le dimitte

kirúgta = ille le dimitteva

kirúgatta = ille faceva alicuno dimitter le

kirúgattatta = ille ingagiava alicuno a facer alicuno altere dimitter le

kirúgattattatta = ille motivava alicuno a ingagiar alicuno altere a fin de facer alicuno tertie dimitter le

 

Que es isto? Un catena de morphemas (radices de parolas con elementos construente parolas) hungare e le traductiones o plus tosto: explicationes interlingual.

A saper: le hungaro es un lingua agglutinante, dunque in vice de prepositiones le modification del significatos del radices (parolas-nucleos) intacte occurre per affixos como suffixos, prefixos, etc.

Ecce un exemplo amusante, que multe affaires pote esser exprimite per postfixos in le hungaro addite al verbo ‘kirúg’ (que es plus tosto colloquial, non appare in papiros official) in le procession de 

[en] to fire [de] kündigen, entlassen.

In le dictionarios de interlingua io trovava equivalentes como

dimitter / congedar / dar congedo / dar foras de un posto / dar ordine de retirar se / licentiar. 

Io adde mi proprie constructiones logic, derivate de altere parolas de interlingua: 

‘disoccupar’ e ‘disemplear’, 

ma forsan nulle parolas de istos ha le nuance de slang, que le version hungare ‘kirúg’ appare representar. 

(‘Kirúg’ esserea in le stilo official ‘elbocsát’, que ha le mesme nuance como “dimitter”, “congedar”.) 

In le hungaro a causa de iste systema agglutinante non mesmo le pronomines personal e le subjecto debe esser mentionate, proque le formas agglutinate del parolas indica tote istos.

Kirúg = Ille/illa dimitte (congeda, licentia)

 – ci le subjecto e le objecto non es mentionate, proque del forma del verbo il es evidente, que le action es facite per alicuno in singular, tertie persona. Le objecto grammatic anque non es mentionate, proque in iste conjugation appellate “intransitive” le objecto non es importante, non es accentuate. 

In comparation in le conjugation transitive le desinentia ja indica, que le action es dirigite verso un certe persona:

kirúgja = ille le congeda.

Si nos prende le forma passate in relation transitive, le forma es “kirúgta” = ille/illa le/la dimitteva.

Mesmo si nos adde le causativo, le resultato essera:

kirúgatta = ille le faceva dimitter le, illa la faceva dimitter la, etc.

Post adder iste postfixo - at - indicante le causativo sempre al construction previe le resultato essera constructiones pronunciate assatis rhythmic – ma tote illos ha senso.

Forsan le quarte caso - kirúgattattatta = ille motivava alicuno a ingagiar alicuno altere a fin de facer alicuno tertie dimitter le - non appare in le parlar quotidian hungare, si non explicationes simile, como in le traductiones (explicationes) interlingual, ma su possibilitate theoretic existe secundo le functionamento del lingua.

Io debe adder tamben, que le “traductiones” interlingual son solo approximative, ma a causa del systema linguistic de esperanto inclinate al agglutination le traductiones in esperanto son plus simple e plus comprensibile e illos coincide plus con lo que le versiones original hungare exprime:

kirúgta: li maldungis lin

kirúgatta: li maldungigis lin

kirúgattatta: li maldungigigis lin.

 

Totevia le parola-nucleo dung- non es assatis international in se. Les pote comprender lo qui ha apprendite le significato de iste parola intra esperanto. Illo veni del german dungen, ma illo es archaic mesmo in le germano mesme, probabilemente nemo lo usa in vice de beschäftigen e altere parolas. 

De novo cosmonauta hungare in le spatio

 

 

Iste creation photographic augura le tempore, quando cosmonautas hungare coce gulash sur un planeta estranie... :-D

Tibor KAPU es le 2nde cosmonauta de Hungaria. Le 1me es Bertalan FARKAS, qui sojornava in le spatio in 1980. Kapu participava justo recentemente in un mission spatial international. Ille deveniva lanceate le 25 de junio 2025, se connecteva al Station Spatial International le sequente die e retornava sur le Terra le 15 de julio 2025. (Le capsula cadeva a in le Oceano Pacific, proxime a San Diego.)

Le mission es considerate un successo, su equipa passava 18 dies in orbita, habente exequite plus de 60 experimentos scientific. Durante su mission Kapu exequeva experimentos scientific e biologic in gravitate basse, se focalisante sur technologias innovative, medicina spatial, e observationes ambiental. Su contribution fortifica le position de Hungaria in le campo del exploration spatial e inspira nove generationes de scientistas e ingenieros in su patria.

Comprender e voler comprender

Io videva iste nova in un programma televisive. Io essayava trovar le fonte del information in internet, ma in van. Pro isto io mesme summarisa ora lo que le moderatrice diceva.

🇷🇺 🇹🇷 🇺🇦 Le 16 de maio, venerdi tote le mundo prestava attention a Turchia, ubi le duo lateres militar Russia e Ukraina faceva negotiationes le prime vice facie-a-facie, immediatemente, sin intermediario. Ora io concentra al relationes linguistic del negotiationes: le linguas russe e ukrainian son linguas multo proxime le un al altere e io crede, mutualmente comprensibile. Le negotiationes occurreva in le lingua russe, totevia le ukrainianos – ben que le majoritate de illes parla le russo, mesmo como lingua materne – apportava un utensile a traducer e lo poneva sur le tabula pro symbolisar, que – secundo illes – le lingua ukrainian es "multo differente del russo" e que illes non comprende le russo, le un non comprende le altere. O io me demanda, voleva illes symbolisar solo in senso figurate, non linguistic, que le duo lateres non se intercomprende...?

 

Nomines familial slave in formas feminin ora permittite in Germania

Reforma ab le 1me de maio 2025: in Germania le nomines de familia del minoritate sorabe ab ora pote apparer anque in formas feminin

Femina o homine? Isto pote esser recognoscite in le caso del sorabos/vendos traditionalmente per le nomine de familia, al minus non-officialmente. Officialmente, solmente le variantes masculin esseva permittite. Isto cambia ab ora. E ora il ha etiam plure possibilitates pro infantes.

Le feminas sorabe e vende pote ab immediatemente portar le formas feminin de lor cognomines. Iste formas debe esser approbate e pote etiam apparer officialmente in le carta de identitate. Isto es parte del reforma del derecto de nomines, que ha entrate in vigor le 1me de maio 2025.

Usque ora, nulle formas de nomines specific al sexo esseva permittite pro feminas e pro infantes. "Per consequente, multe feminas sorabe/vende poteva usar lor feminin nomine de familia solmente in privato e debeva portar un altere nomine officialmente," dice le Ministerio de Brandenburg pro Scientia, Recerca e Cultura in un communicato.

Le regulationes previe esseva considerate como antiquate. Pro isto, le Parlamento Federal (Bundestag) ha decidite le cambiamentos al derecto de nomines in april 2024.

Maritate o non maritate?

Secundo le tradition sorabe, le nomine de familia de feminas es extendite per un certe termination, que exactemente depende del stato civil. Le terminationes -ojc o -ic es usate pro feminas non maritate, -owa o -ina pro feminas maritate.

Per exemplo, Senioretta Noack (Nowak) in sorabo es kněžna Nowakojć , Seniora Schuster (Šejć) es kněni Šejćowa. Le nomine de familia Lobeda deveni Lobeźić pro le filia non maritate e Lobeźina pro le matre.

Como "Fräulein" (senioretta) es antiquate in germano, il ha etiam in sorabo ora le tendentia de non plus indicar le stato matrimonial. Assi, feminas pote etiam dicer que illas vole nominar se -owa, non importa si maritate o non.

Secundo le Ministerio de Cultura, etiam pro infantes un nomine de familia pote ora esser seligite que es adaptate al sexo.

Pro exemplo, si Senior Końcak e Seniora Smoła se maritava, le filia poterea nominar se Końcakojć. Quando le filia deveni major de etate, illa pote etiam decider ipse, "si illa vole continuar con le nomine pro feminas non maritate o cambiar a un forma pro feminas maritate," informa le ministerio.

"Parte essential del identitate"

Le representante de Brandenburg pro affaires del sorabos/vendos, le Secretario de Stato pro Scientia e Cultura Tobias Dünow (SPD) es contente que le "membros del populo sorabe/vende ora finalmente pote decider autonomemente qual nomine de matrimonio, nomine de familia o nomine de nascentia illes vole portar etiam officialmente," assi illo sta in le communicato del ministerio.

Le proprie nomine es un parte essential del proprie identitate.

"Le reforma del derecto de nomines es un successo de totes qui se ingagia cata die pro le interesses sorabe/vende," dice Dünow.

Regulas plus flexibile pro pares e infantes

Ultra le nove possibilitates pro nomines sorabe/vende, le derecto de nomines deveni etiam plus flexibile e liberal in general. Il ha ora plus possibilitates con nomines duple. In le futuro, ambe conjuges pote portar un nomine duple. Etiam infantes pote reciper un nomine duple - mesmo si lor genitores non porta un e independentemente si le genitores es maritate o non.

Fonte: https://www.rbb24.de

Traducite per https://claude.ai, redigite e corrigite per Péter Kovács

 

In comparation, de alicun tempore  in Slovachia il es ja permittite pro feminas, qui non vole haber lor nomines familial con le desinentia -ová, obligatori usque alora, que illas lo omitte officialmente. Isto pote occurrer a feminas de origine hungare in Slovachia, si illas vole usar p. ex. Nagy in vice de Nagyová anque officialmente.

 

Desiros e decisiones

 

Alicuno diceva o scribeva, nonobstante que le elementos basic e le materias necessari pro construer le phonographo o grammophono stava a disposition in Europa ja durante le era baroc, nemo los inventava in ille tempore, proque le idea de experimentar con le registration de sono non mesmo appareva in le mentes del gente. Pro illes, le musica significava sempre musica in vivo, le experientia de concertos in vivo, festas de ballo, etc. Illes non desirava reascoltar musica repetitivemente que occurreva in le passato, sempre de maniera identic. Io meditava, si omnes era felice con le transportation per cavallo e non desiderava solutiones plus rapide e de plus longe distantia in minus tempore, e pro isto nemo inventava vehiculos propulsate per vapor (e eventualmente electricitate, etc.) anteriormente? Ah, non - io rejectava le idea - proque multe culturas habeva le cultos de respectar aves, considera solmente le culto turul del hungaros o le vestimentos de plumas del americanos native, assi le desiro pro rapiditate e longe distantias in minus tempore poteva exister. Totevia io crede que in le era pre-industrial, le gente era satisfacite con le possibilitate del transportation per cavallo, assi omnes viveva lor vitas in areas plus micre e non habeva le desiro de viagiar longe- e rapidemente. Le desiro pro isto poteva levar se solmente in alicun scientistas e inventores experimentalista, e le majoritate non pensava a certe possibilitates del progresso - si tu vole, “evolution”. Anque io non ha le desiro pro autos autonome, ma on los totevia developpa. Io anque non haberea le desiro pro autos que functiona con benzina o diesel, ma alicunos decideva isto multo tempore retro, sin consultar le opinion de me o de mi ancestres. “Isto es toto – e puncto! Isto es lo que tu recipe si tu vole arrivar rapidemente a un loco distante.” Ma - io non es experto in isto, io solmente suppone - pro usar energia electric, non es necessari excavar petroleo, etc., ma on face isto totevia pro operar le autos. Forsan proque isto servi le interesses de alicunos? Si, nos pote esser gratiose a illes (illes poterea referer a isto), proque illes crea empleos pro multe personas, illes mantene le mineria como industria. Illes poterea haber decidite non producer e vender ampullas que se funde post un certe tempore, o calceas cuje filos accurre post un certe tempore, calcettas que se perfora, etc., ma alora haberea minus negotios e locos pro empleos. Ora nos ha le intelligentia artificial: le positiones de interpretes, traductores, artistas graphic, etc. es ja in periculo io opina, si nos non es caute e non integra le IA a in le labor human, si nos non lo pone a nostre latere como adjuta, ma lo developpa pro esser plus autonome. Si nos lo developpa pro non haber necessitate de labor human, locos de labor disparera, e postea de ubi habera nos moneta pro comprar lo que nos necessita pro superviver? O io ha arrivate troppo distante del thema del registration phonographic?