Homine morte trovate post novem (9) annos in su appartamento

 

Un homine norvegian habeva jacite durante novem (9) annos in su appartamento in Oslo, usque quando le economo discoperiva, que ille habeva morite.

Le caso es estranie anque proque le homine circa su annos sexanta (60) plure vices se maritava e habeva infantes. Al mesme tempore secundo le vicinos ille ha essite un homine introvertite e pois que illes non le habeva incontrate illes pensava, que ille habeva cambiate domicilio o habeva venite a in un asylo de vetules.

Le homine era trovate, quando le economo demandava le adjuta del policia in aperir le appartamento, proque in illo debeva esser facite obras de mantenentia.

 

Photo: internet, illustration.

 

Secundo le politia le homine poteva morir in duo milles dece un (2011), a isto on concludeva secundo un pacchetto de lacte e un lettera.

Le autopsia monstrava, que le homine moriva de causas natural, cuje curso de pension ha essite pausate de 2018, nam on non poteva contactar le. Usque alora anque lor contos era pagate automaticamente de su conto bancari.

Grete Lien Metlid, inspectrice de policia diceva, iste caso stupefacente evocava in illes un grande amonta de questiones, como un tal caso poteva occurrer.

Fonte: un articulo hungarophone de un portal de novas, adaptate secundo le The Guardian. Traduction: Péter Kovács

 

Un die commemorative

Del 12 de april 2012 on commemora in Hungaria le die del deportatos hungare de Tchecoslovachia. In iste die del anno 1947 era comenciate le deportation de habitantes de origine hungare de villages, urbes in le Slovachia del Sud a in Hungaria pro reimplaciar les con nove habitantes de origine slovac de Hungaria. Le jorno commemorative es pro honorar le quasi 100 milles hungaros evacuate a causa del decretos de Beneš del Republica Tchecoslovac a in Hungaria, le quales expellite de lor locos de nascentia, dispossedite de lor citatanitate, communitate e substantias creava un nove domicilio pro se.

Post le prime guerra mundial in 1918 quasi un million de hungaros deveniva habitantes del nove stato Tchecoslovachia. Iste stato era reestablite post le secunde grande guerra e le programma del governamento tchecoslovac in [hu] Kassa ([sk] Košice) le 5 de april 1945 declarava le germanos e le hungaros culpabile in commun.

Al conferentia in Potsdam post le 2nde guerra mundial in junio 1945 le grande potentes se occupava con le problema, que le frontieras de Tchecoslovachia non reflecte le relationes ethnic viste le germanophonos e le hungarophonos. A saper: Tchecoslovachia includeva le territorio del Slovachia de Sud, previemente Hungaria del Nord, ubi le majoritate es hungarophone.

 

Le relationes ethnic del Slovachia hodierne viste le hungarophonos.

 

Ora io non detalia le affaire del germanos del ambiente del Sudetes, de ubi 2,2 milliones, plus 750 milles germanos era evacuate per le tchecos a Germania.

Viste le affaire del hungaros durante le negotiationes le latere tchec insisteva de nullemente corriger le frontieras, dunque remaneva le option de excambiar le habitantes inter Slovachia e Hungaria. Isto occurreva proque le tchecoslovacos voleva un stato purmente slave in le spirito del decretos de Beneš de 1945-46, in le quales le minoritates german e hungare son declarate como citatanos de secunde rango, mesmo habente revocate de illes le derectos de esser citatanos tchecoslovac usque 1948. Quasi 40 milles hungaros era obligate a labores fortiate secundo iste ordinantias, transportate in le hiberno de 1945-46 in wagones non-calefacite al ambiente del Sudetes. Le ordinantias rendeva possibile confiscar le agros del hungaros, destituer les de lor empleos, prohibir le uso official de lor lingua e cessar lor associationes. Le tchecoslovacos expelleva 36 milles hungaros, confiscava lor appartamentos.

Isto es un photo super les qui fugiva de Tchecoslovachia a in Hungaria in 1945-46 pro evitar de esser inviate a in campamentos de labor de territorios morave e tchec, dunque ancora ante le deportation de hungaros de Slovachia del Sud a in Hungaria in 1947-49.

Durante le negotiationes in Potsdam le governamento de Praga compelleva de Hungaria acceptar le plano de excambiar habitantes. Le duo lateres subscribeva le “tractato” le 27 de februario 1946. Del 12 de april 1947 era comenciate le deportation de habitantes de origine hungare de villages, urbes in le Slovachia del Sud a in Hungaria pro reimplaciar les con nove habitantes de origine slovac de Hungaria.

Le cambio de domicilios de slovacos hungarian era voluntari secundo le tractato e tante hungaros de Slovachia poteva esser deportate, quante slovacos de Hungaria se annunciava de proprie voluntate a habitar plus in Slovachia. Le tchecoslovacos propagava, que in Hungaria vive 4-500 milles slovacos, ma malgrado le expectation del governamento in Praga in le veritate solmente quasi 60 milles slovacos se annunciava pro transir a Slovachia. De alora le governamento tchecoslovac non mesmo se effortiava pro le apparentia de ager secundo le quota, ma evacuava 76 616 hungaros.

Le peso del pacchettos personal era permittite esser al maximo 20 kg.

Hungaros era transportate per vagones plen de familias verso Hungaria del 12 de april 1947 usque a 5 de junio 1949 quasi cata die e in lor locos de habitation original le tchecoslovacos placiava slovacos pro assi impedir, que ulle villages remane purmente hungare.

Hungaros deportate de Tchecoslovachia sur le via verso Hungaria in 1947. On pote observar, que illes - essente probabilemente paisanos - se vestiva in costumes traditional.

Hungaros partiente de Galanta verso Hungaria in 1947. Illes era ver hungaros, io crede, proque sur le tabella es scribite: "Ci se coce le bon paprikás (goulash)" - le resto io non pote leger, solmente le dato infra. Alicunos supponibilemente coceva portion(es) pro si multe gentes pro le viage. Io non crede, que tote iste gentes poteva esser satisfacite per si poc de repasto, io pensa, on debeva divider lo in alicun maniera inter si multe gentes...

Remaneva 200 milles hungaros in Slovachia e Tchecoslovachia voleva attinger, que mesmo illes sia deportate, proque illes voleva un stato quanto possibile purmente slave. Forsan a causa de isto Tchecoslovachia era plenmente supportate per le Union Sovietic. Ma le Statos Unite de America poneva su veto contra le plano unilateral del tchecos con le deportation del 200 milles hungaros remanente.

Usque un tempore multe milles de hungaros (30-40 secundo historicos tchec) remanente in Tchecoslovachia era tenite in campos de labor. De un tempore on non plus lo face, ma le decretos de Beneš remaneva in le constitutiones tchec e slovac mesmo hodie...

Sapeva tu re le lingua hungare, que...?

Hodie es le jorno del lingua hungare.

 

Esque tu sapeva super le lingua hungare, que...

- illo es un lingua official de Hungaria de 1836 e de 1844 illo es le lingua exclusivemente official del pais?

- illo es parlate per circa 14 milliones in le mundo?

- on lo opina esser un del plus difficilemente apprendibile linguas – post le chinese, arabe e tuyuca?

- le hungaro cognosce e usa 14 vocales (gentes parlante in dialectos mesmo plus - notitia del traductor), dum le italiano solo 5...?

Illos es a-á, e-é, i-í, o-ó, ö-ő, u-ú, ü-ű. Io opina, que le pares hungare resulta non 14, ma 9 vocales differente, proque le majoritate de illos depende solo in le longor, ma essentialmente illos se produce al mesme manieras. Il ha totevia differentia inter 'a' e 'á', 'e' e 'é', illos differe non solmente in le longor. Observante le longor on debe adder, que in italiano anque iste 5 pote esser calculate 10, si le accento cade a illos, alora le vocal actual deveni longe.

                                                    - Observation del traductor.

 

- le parola “farmer” significa (un sorta de) “pantalon” solmente in hungaro?

Ben que illo es un forma colloquial, abbreviate del parola farmernadrág (fermero-pantalon), illo es le "jeans", originalmente le pantalon de fermeros.

 

- illo es alliterante, i. e.: vocales “profunde” exprime obscuritate, tristessa, dum vocales “alte”, “tenue” exprime allegressa, dinamica, superficialitate e tal cosas, assi le hungaro es multo poetic? 

„Barangoló borongó, 

ki bamba bún borong,

borzongó bús bolyongó

baráttalan bolond.”

 

(Babits Mihály: Egy szomorú vers – Mihály Babits: Un poema triste)

- in hungaro on pote exprimer toto per parolas continente solmente le vocal -e-? 

Cata notion, parola ha synonymos continente solo ‘e’-s o pote esser describite, circumscribite per parolas de tal sorta.  

P. ex. bohóc = szellemes ember, feje festett, kedve remek, gyermekeket nevettet meg.  

Clown = homine facete, su capite (es) pingite, su humor (es) superbe, ille face infantes a rider.

 

- illo non ha generes grammatic (como genere masculin, feminin e neutre)?

- illo ha un grande capacitate de condensar? Nos pote exprimer integre phrases per parolas: 

szeretlek = io te ama, 

látlak = io te vide, 

vártalak = io te attendeva, 

elkápráztathattalak = io poteva facer te fascinar, 

meghallgattuk = nos lo ascoltava (qualcosa concrete, usque le fin), 

meghallgattunk = nos ascoltava (qualcosa in general, usque su fin) / nos te ascoltava (usque le fin),

ma meghallgatunk, per un -t- significa: nos te ascolta (in presente, usque le fin).

Megcsináljátok = vos (pl.) lo face(ra, fixa), etc.

 

- le ordine intraphrasal del parolas es libere? 

Az asztal barna és fából van. / Fából van és barna az asztal. 

= Le tabula (es) brun e de ligno (illo) es , “ De ligno es e (es) brun le tabula”

 

- al nomines personal le ordine es: 1. nomine familial 2. nomine de baptismo? 

P. ex. io es in Hungaria Kovács Péter, ma in le majoritate del paises estranier: Péter Kovács.

 - le plus longe parola hungare (naturalmente non apparente sovente in le parlar o in scriber, ma theoreticamente possibile) es megszentségteleníthetetlenségeskedéseitekért?

  

In un mi previe post super le lingua hungare io traduceva isto como 

 'pro vostre continue actiones monstrante incorruptibilitate'

(e contemporaneemente io lo ha trovate in anglese in duo manieras, ben que ambes es solo approximative: 

1. ‘due to your continued inability to be desecrated’ Isto es plus tosto static e 

2. ‘for your repeated behaviour as if you could not be desecrated’ exprime plus tosto continuitate).

 

- in le lingua hungare al datos on usa le ordine anno/mense/die?

- in le hungaro on pote conjugar mesmo le infinitivo? 

Menned kell = tu debe ir (partir). 

Mennem kell = io debe ir (partir), etc.

 

 - le accento del parolas sta sempre al prime syllaba?

Traducite e adaptate del hungaro per Péter Kovács.

Figurina de 6500 annos trovate presso Zalaegerszeg

Venere de 6500 annos de etate ha essite trovate durante un excavation archeologic presso le urbe Zalaegerszeg, sud-west de Hungaria le 7 de julio 2020. Presso iste urbe (mi loco de nascentia e de habitation, le capital del contato Zala) de 2017 se construe un tracia pro probar autos automotive (non guidate per chauffeurs, etc.), usante le technologia 5G - un unic interprisa in le Europa Central - e ante de construer toto al fin, como usual, archeologos excava le terreno.

“Al prime vista mesmo io non credeva, que iste figurina conta 6500 annos” – diceva Lívia Simmer, leader del departimento archeologic del museo Göcseji, qui gere le excavationes al tracia de proba. (Ma on sape, que in nostre epocha il ha manieras scientificamente confidibile pro constatar le etate de alicun fossile.)

Durante le excavationes pro le route de proba pro vehiculos auto-guidante in 2018 on trovava tracias de un colonia prehistoric del s. n. cultura de Lengyel (habente le nomine de un village in le contato Tolna), que se data del 5te millennio a. Chr., dunque del epochas del neolithico posterior e le chalcolithico anterior. Inter iste tracias le plus recentemente trovate “Venere de Zalaegerszeg” ha un importantia mundial, proque de ille epocha del cultura de Lengyel usque ora on a pena ha trovate figurinas elaborate artisticamente tal minutiosemente.

Le “Venus de Zalaegerszeg” - como on lo appella es un statuetta elaborate de argilla e functionava como un idolo. Illo consiste de iste duo elementos, trovate separatemente: le prime es le corpore superior de figura conic, habente le grandor de un palma. Le armas sta horizontalmente, le pectores es minutiosemente elaborate. Le colo detra es schizzate, que pote indicar alicun joiel o un vestimento taliate. Le organo genital feminin es indicate per un schizzo triangular. Le capite manca, ma immediatemente presso le corpore superior jaceva le secunde objecto - le culo, elaborate con emphase e le gamba con un planta allargate.

Lo que illo habeva essite trovate non in su plen integritate, ma rumpite prova, que on lo usava pro scopos religiose, in rituales. A saper: si on rumpe un tal statuetta, alora le potentia, le fortia opinate a illo anque dispare. Como prova a isto previemente le archeologos trovava anque ossos de animales e ceramicas rumpite a simile maniera, non distante del loco, ubi illes ha trovate postea “Venere”. Pro isto illes suppone, que iste colonia habeva un loco separate pro rituales religiose.

Bálint Havasi, vice-director del Museo Göcseji in Zalaegerszeg diceva, que le Venus e altere fossiles de iste serie de excavationes va esser presentate in un exposition virtual, que essera interactive e tridimensional e assi mesmo reproducibile pro scholas per imprimitores 3D...

Gratias pro le fontes zaol.hu e zalamedia.hu.

Rubieporchetta - conto folkloric hungare

Ante alicun dies io era in le cocina in le matino e faceva le television functionar. In le canal statal m2 il ha sempre pelliculas animate pro infantes, contos durante le antemeridies. Il ha un serie, que ja existeva tamben in mi annos infantil, presentante contos folkloric hungare, bellemente animate, illustrate e narrate per SZABÓ Gyula, un actor eminente. Lo que io alora videva, me impressionava tanto, que io lo traduceva pro vos a in interlingua. Ecce illo!

Le porchetta rosate

In un village il habeva un femina, qui non habeva infante. In tote le villages il ha tal feminas. Con su sposo illes non habeva infante a fin de delectar se, como face altere copulas. Un vice le femina subito lassava fugir del bocca, que il non esserea un carga pro illa si le bon Deo la dava mesmo un canetto, illa elevarea mesmo illo...!

Le tempore passava. Un vice le femina dice a su sposo: 

- Io es ja gravide, certo!

Alora le homine habeva gaudio, anque le femina, proque illes ja habera un infante. Non troppo plus tarde dice le femina: 

- Appella le obstetrice! 

Le hospite quasi volava, un si grande gaudio ille habeva! Le obstetrice faceva su labor como usualmente, ma le Deo les dava... un porchetta rosate! Immediatemente illa capturava un papilla de su matre e comenciava suger lo, proque le porchettos ha le character de cercar le papillas immediatemente post haber nascite.

Postea le porchetta deveniva sempre plus grande e alora le femina rememorava, que illa lassava fugir del bucca previemente... Quando le infantes de sex annos ja visitava le schola, anque le porchetta era ja evolvite tanto, quasi si illa haberea le mesme etate como illes. Le feminas se assemblava pro conversar, como usualmente. Rubieporchetta sedeva sempre presso su matre, sempre rideva per voce basse ibi.

- Ascolta, commatre! Iste porchetta crita proque illa volerea ir al schola, post le altere infantes.

Ma le femina deveniva multo acrimoniose. Illa habeva assatis de vergonia, que illa meritava isto de Deo.

- Non me disfigura! - illa diceva.

Totevia le altere feminas parlava si multe a illa, que anque Rubieporchetta iva al schola. Illac Rubieporchetta critava verso le senior inseniante. Pro disfigurar la le senior inseniante jectava un libro ante illa. Rubieporchetta deveniva immediatemente silente. Su nasetto iva de littera a littera – illa apprendeva leger!

Un vice le infantes partiva pro colliger fragas. Rubieporchetta anque voleva ir con illes, ma su matre se miserava, que Deo la dava Rubieporchetta como un punition, o pro disgratiar la. Ma le feminas vicin la persuadeva, que illa la lassa ir, que illa age in favor del voluntate de Rubieporchetta. Le altere infantes portava con se corbes, anque le porchetta voleva un tal, assi illes appendeva un corbe sur su naso e partiva. In le vicinitate habitava un puero similemente juvene, como Rubieporchetta. Le matre de illa inculcava a ille, que ille presta multe attention a Rubieporchetta, que ille la guarda. Le puero teneva su promissa. Il era maio, quando le fragas maturava. Finalmente illes arrivava in le foreste. Alora le porchetta remaneva detra le alteres e...?! se disvestiva del pelle porcin...! Quando illa lo disvestiva, il deveniva evidente, que ulle altere creatura si bellissime, como illa non existe in septe-vices-septe paises, ni trans le Danubio, ni trans le Tisza! Alora Rubieporchetta tosto plenava su corbe con fragas. Postea illa de novo se vestiva in le pelle porcin, ma le puero vicin videva tote isto. Alora illes iva al alteres. - Rubieporchetta nos disfigurava! - illes diceva. Le parentes ja opinava, que le infantes es troppo longemente absente e illes iva sur le strata pro vider, si le infantes ja arriva.

- Reguarda, vide, anque Rubieporchetta porta fragas!

Alora su matre demanda, qui plenava le corbe. Le puero solo diceva: 

- Rubieporchetta!

Ma ille non revelava, que ille habeva vidite.

Quando illes ja finiva le schola, le pueros comenciava visitar le pueras pro passar le vesperes con illas. Equalmente Rubieporchetta deveniva sempre plus adulte. Anque le puero vicin iva al familia de Rubieporchetta pro sojornar. Le patre e le matre de illa solo reguardava, se miserava non comprendente, que iste pietose puero vole de iste animal imbecille...?! Ma le puero era persistente e iva al casa regularmente. Le puero mesmo caressava illa, durante que illes ambes sedeva sur le coffro; ille mesmo basiava illa! E Rubiporchetta retornava le basio – per su naso... Su parentes habeva vergonia a causa de iste “animal imbecille”. Quando le garson partiva verso le exterior, Rubieporchetta sempre le accompaniava, sempre vadeva post ille.

Arrivava le tempore pro maritar se. Le garson dice a su parentes:

- Ora io va maritar me.

- Con qui, mi filio?

- Con Rubieporchetta, del casa vicin.

- Non porta vergonia sur nostre capites, filio! Vide: nos deveniva vetules assi, que on pote estimar nos, alora tu vole facer nos flagrante...?!

Ma le puero era persistente. Ille colligeva su amicos pro ir demandar le permission del parentes del puera pro maritar la. Previemente il non era assi, como ora: le homines era melior e le pálinka era minus costose tamben. Ma illes iva pro galantear... Le patre del puero diceva, quando illes arrivava:

- Mi filio non va maritar se jammais, si vos non da Rubieporchetta a ille.

Alora on appellava Rubieporchetta, qui signava per su capite, que: 

- Si!

Illes fidantiava le un le altere, assi illes era in fidantia io non sape, usque quando. In le nuptias postea participava tote le village, mesmo anque le village vicin! Sape vos, car filios, mi co-ascoltantes, multes non iva ibi pro esser in nuptias, ma a fin, que si illes non videva ancora miraculo, alora illes lo videra. In effecto: il habeva assatis de miraculos ibi. Totos meraviliava, on non ancora habeva vidite un tal cosa. In le nuptias Rubieporchetta sedeva presso le garson. Qui habeva humor, ille o illa se diverteva, qui non, alora ille o illa solmente spectava isto pro vider un miraculo, si non vidite usque alora. In le porta del ecclesia le prestre les demandava, si alicuno les effortiava a maritar se – ma alora illa non se revelava ancora. Le garson respondeva toto, le porchetta solmente moveva su capite. Finalmente le prestre les maritava.

Le nove marito occupava le loco principal, illes comenciava cenar. Secundo le tradition, ante de finir le cena le juvene copula debeva ir in le lecto del mansarda. Alora le puero narrava toto a su matre e ille anque diceva: quando ille pulsa le pelle porcin infra del mansarda, illa debe incinerar lo in le furno. Si illes dormiva o non, o que illes faceva, io non sape, proque io non era presente. Ma le puero faceva suer un tal belle vestimento pro su fidantiata, que il era un delecto spectar lo...! Quando illa habeva vestite se in illo, il non habeva un si belle nove marita in septe-vices-septe paises, ni in grande, large Hungaria! Illes iva supra al mansarda e illes veniva infra de illac, durante que in ambe casos le banda habeva musicate. Dunque il habeva previemente tristessa, ma alora il ha habite un tal gaudio, que on non mesmo pote narrar lo! Illa placeva pro totos, totos meraviliava illa, proque usque alora nemo habeva vidite un tal belle juvene femina, justo maritate!

Vole vos, que io continua? Va ben, mi car filios ascoltante! Il habeva un simile caso, analoge a isto. Il habeva in le village un garson si vetule, como János Szakács. Ille dice a su matre:

- Mamma, io va maritar me.

- Qui tu prenderea, filio mie?

- Al casa vicin il ha un porca, dunque: illa.

Le celibatario demandava cinque o sex garsones pro peter le porca del vicino pro maritar. Le vicino solmente insisteva: 

- Illa es un animal imbecille, non como Rubieporchetta. Nos la eleva pro prolificar la, non pro maritar.

Ma le pretendentes insisteva dicer lo que illes habeva volite. Illes iva al remissa, le porca saltava verso le porta. Illes trovava le corda anque e fixava lo sur le capite del porca, assi, como io lo monstra. Illes bandava le quatro gambas del porca, ma illa critava cruelmente. Isto non era bastante: le garson habeva volite basiar la, ma... illa mordeva su naso... Ora io ja fini mi conto, isto es mi ultime phrase: illa non era Rubieporchetta!

Conto folkloric hungare narrate per Pál Petruska le 6 de junio 1949 in Rozsály, traducite e adaptate per Péter Kovács. Le film animate se vide ci: https://youtu.be/kPgZ-s8Llko e le texto original, del qual io ha traducite e adaptate le texto in interlingua se lege ci.

x

Interview con me in un jornal local

Participantes del conferentia in Praga, in le senato tchec.

Post quando io ha retornate de Praga, del 23e conferentia international de interlingua, que occurreva inter le 21e le 28 de septembre 2019 io dava un interview le 18 de octobre a un jornalista de un jornal local de nostre urbe Zalaegerszeg (que es le nomine del jornal tamben). Primo le articulo appareva in le version digital ci, le 28 de octobre 2019, lunedi, 15h15min, le sequente die (le 29 de octobre, martedi) anque in formato imprimite.

Ora que seque mi traduction interlinguaphone del interview con me. Como possibile, io voleva esser fidel al texto hungarophone del articulo, mesmo si le affaires poterea ser melio exprimite in interlingua per altere parolas, etc.

Interlingua, le lingua franca

Scribite e photate per PÁNCZÉL Petra. Traduction: KOVÁCS Péter

Multes le cognosce como musico folkloristic, ma ja poches sape re ille que ille ha essite qualificate al cathedra de linguistica applicate. Ben que ille non labora in su qualification, totevia ille ha un hobby que se connecte strictemente al linguistica.

KOVÁCS Péter de Zalaegerszeg es actualmente le sol homine in Hungaria qui pote communicar in le lingua “interlingua” e tamben usa le lingua regularmente. Isto significa tamben, que como le sol hungaro ille deveniva membro de un communitate international. Recentemente ille participava in Praga in un del conferentias organisate cata duo anno de interlinguistas. A proposito de isto nos ha conversate super iste lingua cognoscite per pauches.

Portar al superficie le commun base linguistic

- Interlingua es un international lingua auxiliar o alteremente: “lingua franca”.  Su scopo es facilitar le communication international. Le prime vice io incontrava con illo como studente universitari, proque al cathedra del linguistica applicate il ha habite un curso presentante linguas de iste sorta. Ma alora io non me approfundava in illo ancora. Postea, in 2003, navigante sur Internet io trovava paginas, sitos de interlingua – foros, un camera de chat. Ja a prime vista le lingua me pareva natural e surprendentemente io lo comprendeva quasi le prime vice. Illo es apprendibile rapidemente.

- Es isto un lingua artificial o plus que illo? Como on poterea describer su bases?

- Nos non ama iste expression, proque in le veritate illo non es artificiose, artificial o “plastic”. Plus tosto illo es un lingua construite. Illo ha essite elaborate ancora in le prime parte del XXme seculo per un gruppo de linguistas american, su dictionario e grammatica ha essite publicate le prime vice in 1951. Su base es un latente lingua commun, dunque le vocabulario commun europee sur le base del latino e del greco. De facto interlingua porta iste lingua basic sur le superficie assi, que illo systematisa le parolas commun per un grammatica simplificate e facilemente apprendibile. In Hungaria su representante era durante un longe tempore JESZENSZKY Ferenc – contactate anque per me alora – ille elaborava anque le manual hungarophone de interlingua. Regrettabilemente ille habeva morite in 2011, assi io remaneva le sol usator del lingua. Naturalmente – independentemente de me - il habeva hungaros, participante in le labor; illes es in le major parte programmatores computatorial. Illes ha digitalisate o ponite sur Internet diverse materiales de interlingua, ma illes non usava le lingua mesme.

- Esque le origine greco-latin non restringe troppo le frontieras del lingua? In qual grado es le lingua inricchibile o aperte?

- Fortunatemente il ha multissime parolas in Europa (e in le SUA), le quales si on disvesti del orthographias e pronunciationes anglese, francese o italian, on recipe le “prototypo” del parola in question, que deveni comprensibile pro centos milliones de gentes. Assi il se tracta de un lingua international, cuje fontes es le anglese, francese, italiano e le espaniol-portugese. Como linguas de controlo il ha le germano e le russo. Le lingua se inricchi tamben, proque durante que in le dictionario de 1951 appare 27 milles parolas, hodie nos ha ja al minus 51500 parolas. E interlingua es aperte, pois que arriva continuemente parolas del mundo digital anque (le linguage computatorial), le quales es in le major parte de origine anglophone, ma illos se usa anque per altere paises al maniera anglophone, assi illos pote esser incorporate tamben in interlingua. Il es un facto anque, que nos recipe regularmente criticas que le lingua es troppo eurocentric, justo a causa del bases grecolatin. Ma illos es totevia un cultural hereditage commun, le qual si es portate al superficie, on pote communicar per illo a nivello international. Mesmo iste parola es un tal: kommunikáció, in interlingua: communication, pronunciate como kommunikatsiON, dunque pronunciate quasi al maniera hungare; per – ts -.

- Si le interlinguistas se assembla o chatta in Internet, super qual themas illes parla?

- Le plus sovente le lingua mesme es le thema: le grammatica, le vocabulario, le inricchimento, le cercar del correspondentias. Ma io personalmente gauderea, si veniva alsi themas cultural o scientific, nam justo isto serea le scopo que le diverse nationes parlarea in iste lingua intermediari super affaires de iste sorta in le spirito del cooperation. Justo pro isto io me preparava al conferentia mundial in Praga p. ex. per un presentation extraordinari: io faceva un discurso super le music instrumentos folkloric hungare in le lingua interlingua e naturalmente in le lingua del musica. Il ha totevia tentativas, proque existe jornal interlinguaphone, mesmo un radio interretiari, cuje redactor io es.

- Qui se interessa verso le lingua in general? Esque linguistas, inseniantes de linguas, litteraturistas...?

- Il es facto, que principalmente le intellectuales, ma non solo les human. Lo que es estranie, que plus tosto viros se occupa con illo. Regrettabilemente feminas es pauc, mesmo il ha a pena juvenes in le “truppa” international. Nos non troppo sape le causa. Pote esser, que le affaires plus theoretic les minus interessa. O illes se interessa, ma solo navigante in Internet e illes se retira silentiosemente in le fundo. Nonobstante ja se formava un “nucleo dur” de interlinguistas e sempre veni nove facies.

- Esque il ha planos de longe vista in relation hungare?

- Un ver grande dictionario serea bon. Si io lo facera e si solo io – io non sape. Del resto a mi pariete de Facebook io a vices scribe in interlingua, forsan le affaire place a alicuno de inter mi cognoscitos.

ARANY János ha devenite citatano honorate de Galles

Le poeta hungare nascite justo ante 200 annos ha essite declarate libere citatano postume de Montgomery. Le autor del poema “Walesi bárdok” - Le bardos de Galles – ha essite appreciate mesmo per le BBC – scribe foter.ro

Anque le BBC commemorava le 200me anniversario de János Arany, informante que le historia describite in "Le bardos de Galles" super le massacro de 500 poetas gratias a Arany es cognoscite per plus gente in Hungaria, que in Galles. Le autor del articulo avisa que le poema opponeva le systema dictatorial venite a in le potentia post le repression del revolution hungare in 1848/49: le poeta non habeva essite cooperative in glorificar le kaiser austriac (al mesme tempore rege hungare) Francisco Joseph per poema, justo como le protagonistas de “Le bardos de Galles” non recitava cantos glorificante pro le rege anglese Eduardo le 1me, qui conquireva Galles in 1277. 

Super le caso evenite in le castello de Montgomery Eric Fairbrother, burgomaestro de Montgomery diceva: durante que le hungaros apprende super le historia in le schola general, le habitantes local a pena sape qualcosa super illo. Ille opinava que le poema de János Arany es un ligamine eminente inter le duo nationes. Considerante isto on decideva que le poeta hungare post mortem recipe le titulo “citatano libere de Montgomery”.

Le articulo mentiona que le compositor gallese Karl Jenkins componeva un symphonia secundo “Le bardos de Galles”, que anque nutriva le cognoscentia del historia incognite per le habitantes local.

- traduction de un hungarophone fonte secundari del articulo original del romanian portal hungarophone foter.ro -

On pote leger super le poema e haber ligamines a su traductiones anglophone ci: https://en.wikipedia.org/wiki/The_Bards_of_Wales (io nota: io non me verificava, si iste traductiones es confidibile).